Dobiega końca Rok Zaruskiego Polskiego Związku Żeglarskiego, akcja mająca na celu upamiętnienie postaci Generała z okazji 150-lecia urodzin. Przez cały rok trwały obchody, w których uczestniczyli uczniowie szkół imienia Zaruskiego w całej Polsce. Warto jednak przypomnieć obchody sprzed 20 lat, kiedy to hm Wojciech Brzechowski zainicjował akcję sprowadzenia do Polski prochów Generała i ufundowania dzwonu jego imienia dla Parafii w Chersoniu. 
Jako pierwszy pamięć o generale Zaruskim kultywował Harcerski Krąg Morski działający w Rzeszowie. W latach dziewięćdziesiątych zrealizował kilka programów poświęconych postaci Generała. Pierwszym z nich było odnalezienie miejsca pochówku Zaruskiego, które dotychczas pozostawało nieznane. Realizacja tego zadania polegała na odszukaniu miejsca pochówku Generała oraz pobraniu i sprowadzeniu jego prochów do kraju. Dzięki wskazówkom hm. Witolda Bublewskiego i aktywności grona osób dobrej woli – w tym mieszkańców Chersonia na Ukrainie – poszukiwania zakończone zostały sukcesem. Ustalono definitywnie, że generał Zaruski zmarł 8 kwietnia 1941 roku, jako ofiara nieludzkiego reżimu, w więzieniu NKWD w Chersoniu, a zwłoki złożono w bezimiennej, zbiorowej mogile na dawnym cmentarzu w Chersoniu. Z tego cmentarza, z kwartału, gdzie byli chowani więźniowie, pobrano do urn ziemię symbolizującą doczesne szczątki Generała. Do kraju dotarły niezależnie dwie urny z prochami Generała, opatrzone certyfikatami: konsularna – 6 lipca 1997 roku i parafialna – 27 lipca 1997 roku.

Akcja „Dzwon z Twoim Sercem”
Krąg zorganizował i zrealizował akcję „Dzwon z Twoim sercem”, polegającą na fundacji dzwonu „Generał Zaruski” jako daru harcerstwa, ludzi gór i ludzi morza dla parafii Najświętszego Serca Pana Jezusa w Chersoniu na Ukrainie. Akcja prowadzona była w latach 1997-1999. Dzwon o wymiarach 80cm x 100 cm i wadze z uzbrojeniem 400 kg jest ozdobiony krzyżem Św., krzyżem harcerskim i medalionami głównych fundatorów (Morski Krąg instruktorski z Rzeszowa, Tatrzańskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe, Polski Związek Żeglarski) i lilijką żeglarską, połączonych generalskim wężykiem. Napis na dzwonie głosi: „Dzwon pamięci – dar Harcerstwa Polskiego, Ludzi Morza i Gór dla parafii NSPJ w Chersoniu. R.P. 1997r.”. Ornamentację tę zaprojektował hm. Wojciech Brzechowski. Dzwon odlany został w Odlewni dzwonów Janusza Felczyńskiego z Przemyśla; (ludwisarnia w Ostrowiu k./Przemyśla). Koszt dzwonu wyniósł 11500 zł.

Centralny Etap Akcji „Zaruski” w Rzeszowie
Msza żałobna w intencji Generała, odprawiona w niedzielę 27 września 1997 roku w kościele garnizonowym. W świątyni, przed głównym ołtarzem, na podwyższeniu okrytym harcerską banderą, ustawiono urnę z prochami Generała. Przy urnie Generała honorową wartę pełniły zmieniające się cyklicznie zespoły podhalańczyków, harcerzy, żeglarzy i ratowników górskich.
• Po zakończeniu mszy kondukt żałobny z urną przeszedł ulicami miasta, w asyście orkiestry wojskowej i kompanii honorowej podhalańczyków, do parku pod pomnik gen. Władysława Sikorskiego.
• Na miejscu uroczystości stał maszt żeglarski z dzwonem okrętowym, banderą harcerską i galą flagową, przygotowany przez hm. H. Szentaga. Był wreszcie ważny podmiot uroczystości: dzwon pamięci. Zaśpiewał chór, bandera harcerska i gala flagowa poszły w górę. Hm Brzechowski złożył raport honorowemu komandorowi ZHP hm. Witoldowi Bublewskiemu. Nastąpił akt pośmiertnego odznaczenia Generała krzyżem „Za Zasługi dla ZHP” z Rozetą-Mieczami. Aktu dekoracji dokonała przewodnicząca ZHP hm. Maria Hrabowska. Zabrzmiało pierwsze uderzenie dzwonu w wykonaniu hm. Witolda Bublewskiego, odpowiedziały mu dzwony kościołów miasta. Po salwie honorowej urnę z prochami Generała przekazano delegacji TOPR, która zabrała ją do Zakopanego.

Końcowy etap pogrzebu prochów Generała
Przedstawiciele Kręgu wzięli udział w końcowym etapie pogrzebu prochów Generała, który odbył się dnia 11 listopada 1997 w Zakopanem, na starym cmentarzu „Na Pęksowym Brzyzku”. Organizatorami i gospodarzami tej uroczystości były tym razem: Zarząd Miasta Zakopanego oraz Tatrzańskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe. Krąg HKM z Rzeszowa dostarczył dzwon „Generał Zaruski”. Impreza miała niezwykle masowy i patriotyczny charakter, ze względu na osobę Generała i zbieżność daty pochówku ze Świętem Niepodległości 11 listopada. Odbyła się przy udziale władz, zwartych szyków wojska i harcerstwa ze sztandarami, przedstawicieli Państwowej Szkoły Morskiej, TOPR i GOPR, grup rekonstrukcyjnych „Sokoła”, ułanów, związków kombatantów oraz rozlicznych organizacji i przedstawicieli społeczeństwa. Na całość uroczystości złożyły się: msza żałobna, w kościele parafialnym, w asyście honorowych gości, wojska, harcerzy-żeglarzy, ratowników górskich i społeczeństwa, kondukt pogrzebowy i pochówek na cmentarzu „Na Pęksowym Brzyzku”.

MAS

fot. Archiwum hm Wojciecha Brzechowskiego

Autor

Możliwość dodawania komentarzy nie jest dostępna.